در عالم انفس « وا مىدارد ، و در آياتى كه بعد از آن خواهد آمد او را به جهان برون و موجودات شگرف عالم هستى توجه مىدهد و به » سير آفاقى « مىپردازد . نخست مىگويد : « ما انسان را از چكيده و خلاصه اى از گل آفريديم » ( * ( وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ) * ) ( 1 ) . آرى اين گام نخست است كه انسان با آن عظمت ، با آن همه استعداد و شايستگىها اين افضل مخلوقات و برترين موجودات جهان از خاكى بى ارزش است همان خاكى كه در كم ارزش بودن ضرب المثل است ، و اين نهايت قدرتنمايى او است كه از چنين مواد ساده اى چنان موجود بديعى آفريد . در آيه بعد اضافه مىكند : « سپس او را نطفه اى قرار داديم در قرارگاه امن و امانى » ( * ( ثُمَّ جَعَلْناه نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ) * ) . در حقيقت نخستين آيه به آغاز وجود همه انسانها اعم از آدم و فرزندان او اشاره مىكند كه همه به خاك باز مىگردند و از گل برخاسته‌اند ، اما در دومين آيه به تداوم نسل آدم از طريق تركيب نطفه نر و ماده و قرار گرفتن در قرارگاه رحم توجه مىدهد . در حقيقت اين بحث شبيه تعبيرى است كه در آيات 7 و 8 سوره سجده آمده است : وَبَدَأَ خَلْقَ الإِنْسانِ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَه مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ « آغاز آفرينش انسان را از گل قرار داد و نسل او را از چكيده اى از آب بى ارزش » . تعبير از رحم به « قرار مكين » ( قرارگاه امن و امان ) اشاره به موقعيت خاص رحم در بدن انسان است ، در واقع در محفوظترين نقطه بدن كه از هر طرف

--> ( 1 ) « سلالة » ( بر وزن عصاره ) به معنى چيزى است كه از ديگرى گرفته مىشود و در واقع خلاصه و عصاره و برگزيده اى از آن است ( مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث ) .